İtfaiyeci yöntemi, yürüyemeyen veya bilinci kapalı kişiyi acil bir tehlikeden tek kurtarıcıyla uzaklaştırmak için kullanılan omuzda taşıma yöntemidir. Kişinin gövdesi kurtarıcının omuzlarına alınır ve kurtarıcının bir eli destek için serbest kalır. Bu yöntem rutin taşıma için kullanılmaz. Yangın veya patlama gibi hemen uzaklaşmayı gerektiren bir tehlike yoksa kişiyi hareket ettirme ve 112’yi ara.
İtfaiyeci yöntemi hangi durumda kullanılır?
MEB’in taşıma teknikleri sayfasında yöntem, yürüyemeyen ya da bilinci kapalı kişiler için ve bir kurtarıcı tarafından uygulanabilecek bir teknik olarak açıklanır. Ehliyet sınavında şu ipuçları birlikte verildiğinde itfaiyeci yöntemi düşünülebilir:
- Kişi yürüyemiyor veya bilinci kapalıdır.
- Olay yerinden acil uzaklaştırma gerekir.
- Tek kurtarıcı vardır.
- Kurtarıcının bir elinin destek almak için serbest kalması gerekir.
- Taşıma omuz üzerinde yapılır.
En ayırt edici ifade “bir elin boşta kalması”dır. Merdiven, dar geçit veya destek gerektiren bir ortam anlatıldığında bu ayrıntı seçenekleri elemede yardımcı olabilir.
Önce taşıma kararı mı, güvenlik mi?
Önce güvenlik değerlendirilir. Sağlık Bakanlığı, olay yeri tehlikeli değilse yaralının yerinden oynatılmamasını ve 112’nin aranmasını önerir. Özellikle trafik kazası ve omurga yaralanması şüphesinde gereksiz hareket daha fazla zarar verebilir.
Sınav için şu karar sırasını kullan:
- Olay yerindeki yangın, patlama veya trafik gibi tehlikeleri değerlendir.
- 112 Acil Çağrı Merkezi ile iletişim kurulmasını sağla.
- Bilinç ve ilk yardımın ABC’si hakkında değerlendirme yap.
- Yalnız acil uzaklaştırma gerekiyorsa uygun taşıma yöntemini seç.
Gerçek olayda yöntemi eğitim almadan denemek yerine 112 görevlisinin yönlendirmesini izle. Omuzda taşıma uygulaması, sertifikalı ilk yardım eğitiminde eğitmen gözetiminde çalışılmalıdır.
İtfaiyeci yöntemi nasıl uygulanır?
Ehliyet sınavında yöntemin uygulama mantığını bilmen beklenebilir. MEB materyalindeki genel sıra; kişinin uygun pozisyona getirilmesi, kurtarıcının kişiyi kontrollü biçimde kaldırması, gövdeyi omuzlara alması ve bir eli serbest kalacak biçimde kol ile bacak bölgesini kavramasıdır.
Bu özet, sahada uygulama talimatı değildir. Kişinin kilosu, yaralanmanın türü, çevredeki tehlike ve kurtarıcının fiziksel durumu yöntemin güvenliğini değiştirir. Yanlış kaldırma hem yaralıya hem kurtarıcıya zarar verebilir.
İtfaiyeci yöntemi diğer taşıma yöntemlerinden nasıl ayrılır?
| Soru ipucu | Düşünülebilecek yöntem |
|---|---|
| Tek kurtarıcı, omuzda taşıma, bir el serbest | İtfaiyeci yöntemi |
| Bilinci açık, yürüyebiliyor, hafif destek gerekiyor | Koltuk altından destek veya insan koltuğu |
| Dar ve alçak yer, sürükleyerek uzaklaştırma | Sürükleme yöntemi |
| İki kurtarıcı ve oturabilen kişi | İki elle veya dört elle altın beşik |
Soruda önce kişinin bilinci, yürüyüp yürüyemediği, kurtarıcı sayısı ve ortam tehlikesi belirlenir. Yöntem adı bu bilgilerden sonra seçilir.
Sınavda sık yapılan hata nedir?
En sık hata, bilinci kapalı her kişinin itfaiyeci yöntemiyle taşınacağını düşünmektir. Bilincin kapalı olması tek başına yeterli değildir. Ortamda acil bir tehlike yoksa gereksiz taşıma yapılmaz; 112 aranır ve profesyonel yardım beklenir.
Konuyu kısa bir sırayla hatırla: güvenlik, 112, bilinç ve ABC, acil taşıma kararı, uygun yöntem. Sonra ehliyet ilk yardım sorularını çöz ve soru köklerindeki taşıma ipuçlarını bulmaya çalış.