Kavşaklarda geçiş hakkı, karşılaşan yol kullanıcılarından hangisinin önce ilerleyeceğini belirler. Soruyu çözerken işaretleri, yolun niteliğini ve araçların konumunu birlikte değerlendir. Sağdan gelen araç her kavşakta önce geçmez. Ana yola giriş ve dönel kavşak gibi durumların kendi kuralları vardır.
Geçiş hakkı ile geçiş üstünlüğü aynı mı?
Geçiş hakkı normal trafik düzenindeki önceliktir. Geçiş üstünlüğü ise belirli görevli araçlara, görevlerinin gerektirdiği koşullarda tanınır. Örneğin görevde, sesli ve ışıklı uyarı veren ambulansın geçişini kolaylaştırırsın. Ambulansın üzerinde yazı bulunması, görev dışındaki her yolculuğunda üstünlük kullandığı anlamına gelmez. Üstünlük kullanılırken de can ve mal güvenliği tehlikeye atılamaz.
Altı örnekte hangi karar doğru?
Aşağıdaki durumlar öğrenme amacıyla hazırlanmış özgün örneklerdir. MEB tarafından yayımlanmış sınav soruları değildir. Her örnekte yalnız belirtilen koşulları esas al.
1. İşaretsiz, eşdeğer kavşakta iki otomobil
Durum: Görevli, ışık, levha ve özel öncelik yok. Sağından başka bir otomobil yaklaşıyor; yollarınız kesişiyor.
Doğru: Sağındaki otomobile yol ver.
Yanlış gerekçe: “Benim aracım büyük.” Araç büyüklüğü bu koşullarda öncelik sağlamaz.
2. Tali yoldan ana yola çıkış
Durum: Tali yoldasın. Ana yoldaki otomobil solundan yaklaşıyor.
Doğru: Ana yoldaki aracın geçmesini bekle.
Yanlış gerekçe: “Ben onun sağındayım.” Ana yol ve tali yol ilişkisini sağdan gelen kuralıyla değiştiremezsin.
3. Dönel kavşağa giriş
Durum: Aksini düzenleyen görevli veya ışık yok. Gireceğin dönel kavşağın içinde araç ilerliyor.
Doğru: Kavşak içindeki araca yol ver.
Yanlış gerekçe: “İçerideki aracın sağından geliyorum.” Dönel kavşak girişinde içerideki trafik önceliklidir.
4. Otopark çıkışından yola katılma
Durum: Otoparktan çıkıyorsun. Katılacağın karayolunda bir araç yaklaşıyor.
Doğru: Yoldaki aracın geçmesini bekle.
Yanlış gerekçe: “Önce burnumu çıkarırsam sıra benim olur.” Aracını öne sürmen geçiş hakkı oluşturmaz.
5. Yeşil ışık, dolu kavşak
Durum: Işık yeşil; çıkıştaki kuyruk yüzünden kavşak ortasında kalacaksın.
Doğru: Kavşağa girme.
Yanlış gerekçe: “Yeşil yandı, ilerlemeliyim.” Yeşil ışık, diğer yönlerin yolunu kapatma izni değildir.
6. Görevdeki ambulans
Durum: Kavşağa sesli ve ışıklı uyarıyla, acil görevde bir ambulans yaklaşıyor.
Doğru: Çevreyi kontrol ederek güvenli geçişini kolaylaştır.
Yanlış gerekçe: “Ana yoldayım, bekleyemez.” Normal yol önceliği, görevdeki ambulansın geçiş üstünlüğünü ortadan kaldırmaz.
Soruda ilk hangi ayrıntıya bakmalısın?
Aracın numarasından önce levhaları ve kavşağın türünü incele. Koşullar değişirse cevap da değişebilir. Bir çizimde gerekli bilgi görünmüyorsa eksik koşulu kendin uydurma. Her kararın yanına nedenini söyleyebilmen, kuralı öğrendiğini gösterir.
Konuyu kavşakta geçiş hakkı video dersinde tekrar et. Ardından trafik sorularını çözerek seçtiğin cevabın gerekçesini kontrol et.